زندگی سالم > سلامتی > تب مالت علائم و درمان آن
تب مالت
  • فاطمه قاضی
    فاطمه قاضی
  • 228 بازدید
سایز نوشته:
رنگ نوشته:

تعریف بیماری :

مورد مظنون :

وجود علائم کلینیکی سازگار با تب مالت همراه با ارتباط اپیدمیوژیک با موارد حیوان مشکوک یا قطعی مبتلابه بروسلوز یا فرآورده‌های آلوده حیوانی

مورد محتمل :

مورد مظنونی که آزمایش رایت آن دارای تیتر مساوی یا بیشتر از ۸۰/۱ باشد .

 

مورد قطعی :

مورد مظنون یا محتملی که با معیار تشخیص‌های قطعی آزمایشگاهی همراه باشد .

اهمیت بیماری

در انسان نشان‌دهنده گسترش بیماری در حیوانات

قابليت انتقال بين انسان و حیوان

عفونت‌های انسانی ناشی از بیماری همیشه بیشتر از موارد مبتلا

بیماری در تمامی سنین وجود دارد ولی وفور آن در سنین ۳۰-۲۰ سالگی می‌باشد

بیماری در هر دو جنس دیده می‌شود

بیماری را نمی‌توان انحصاراً یک بیماری شغلی محسوب نمود . ولی شغل به‌عنوان یک عامل خطر در ابتلا به بیماری است

در تمام فصول وجود دارد اما در بهار و تابستان بیشتر دیده می‌شود .

بیماری در منطقه روستایی بیشتر از منطقه شهری دیده می‌شود . ( ۸۰ به ۲۰ )

بروسلا

عامل بيماري

۱ – بروسلا ملي تنسيس(داراي ۳ بيوتيپ) در بز و گوسفند

۲ – بروسلا آبورتوس(۷ بيوتيپ) در گاو

۳ – بروسلا سوئيس(۵ بيوتيپ) در خوك

۴ – بروسلا كنيس درسگها

نوع غالب بروسلا در ایران ، بروسلا ملی تنسیس می باشد . ( مهاجم‌ترین و بیماری‌زاترین )

 

تب مالت

راه‌های سرايت بيماري

۱ –  تماس مستقيم

از راه ملتحمه چشم، از طریق تماس خراش‌ها و جراحات پوست با ترشحات ، مواد دفعی ، و یا بافت‌های حیوانات آلوده یا اشیاء آغشته به ترشحات عفونی

۲ – مصرف مواد حاوی باکتری بروسلا

شیر خام فرآورده‌های لبنی آلوده

۳ – انتقال تنفسي

از طریق استنشاق ذرات عفونی معلق در آغل و اسطبل و آزمایشگاه

۴ – انتقال انسان به انسان بسیار نادر است .

تلقیح مصنوعی ، واکسیناسیون و نمونه‌برداری از خون در برنامه‌های خون‌گیری

 

دوره كمون

بين ۱ تا ۳ هفته

گاهي بين ۶ تا ۱۷ ماه

 

علائم بيماري

بیماری به‌صورت حاد شروع‌شده و با تب مداوم یا منظم با دوره متناوب،تعريق فراوان بخصوص در شب ،خستگی ، بی‌اشتهایی و کاهش وزن ، سردرد، درد عضلانی و درد عمومی بدن

نوع حاد: لرز ناگهاني،درد عمومی بدن، تعريق شدید، بی‌اشتهایی ،ضعف و سستی

نوع تحت حاد: اغلب اوقات حالت تب‌دار اولیه وجود ندارد ،  آغاز بی‌سروصدا ، ضعف و خستگی

نوع مزمن: بعد از يك دوره تب‌دار براي سال‌ها باقي می‌ماند.

نوع لوکالیزه ( موضعی ) : این بیماری می‌تواند در اعضاء مختلف بدن ایجاد عفونت موضعی نماید . شایع‌ترین اعضاء استخوان‌ها ، مفاصل ، سیستم عصبی مرکزی ، قلب ، ریه ، طحال ، بیضه‌ها ، کبد ، کیسه صفرا ، کلیه‌ها ، پروستات و پوست

 

عوامل مؤثر بر کاهش بروز و شیوع تب مالت در انسان

  • حرارت جوش (استریلیزاسیون ) به مدت یک دقیقه و یا پاستوریزاسیون ( ۶۸ درجه سانتی‌گراد ) به مدت ۱۵ دقیقه میکروکوکوس ملی تنسیس ، در شیر آلوده را نابود می‌کند(برای اطمینان بیشتر شیر را به مدت ۵ دقیقه در حرارت جوش قرار دهید)
  • رابطه مستقیمی بین شیوع بروسلور در حیوانات اهلی و بروز عفونت انسانس وجود دارد ، در بررسی‌های اپیدمیولوژیک نشان داده‌شده که در این رابطه حداقل سه فاکتور ذیل مؤثر می‌باشد :

روش‌های پرورش دام

استانداردهای بهداشتی

عادات مصرف غذایی

 

ادامه

بقای بروسلوز در فرآورده‌های غذایی بستگی به نوع ماده غذایی ، میزان رطوبت ، حرارت ، تغییراتph ، عمل بیولوژیکی دیگر باکتری‌های موجود و مدت‌زمان نگهداری فرآورده دارد .

در شیر با حرارت صفر درجه تا ۱۸ ماه

در شیر با حرارت ۳۷-۲۵ درجه تا ۲۴ ماه

در شیر با حرارت ۳۸ درجه کمتر از ۹ ساعت

در خامه با حرارت ۴ درجه ۶-۴ هفته

در بستنی با حرارت صفر درجه ۳۰ روز

در کره با حرارت ۸ درجه ۱۴۲ روز

در انواع پنیر نمک‌زده ۷۵ تا ۱۰۰ روز

 

تشخيص آزمايشگاهي

۱ – جدا كردن عامل (گونه‌های بروسلا ) از نمونه‌های باليني در محیط کشت

۲– تيتر آگلوتيناسيون بروسلا(۱/۸۰ ≤ STAT یا آزمایش سروآگلوتیناسیون ) در یک یا چند نمونه ازسرمی  که بعد از شروع علائم تهیه‌شده باشد ، یا افزایش چهار برابر و یا بیشتر تیتراگلوتیناسیون بروسلا به فاصله ۲ هفته بعد از آزمایش اولیه

۳– آزمايش ۱/۴۰ ≤ ۲ME ( 2 مرکاپتواتانول )

۴ – آزمايش كومبس رايت (coombs wright ) بافاصله ۳ رقت بالاتر از رايت انجام‌شده. بارايت۸۰/۱ باشد، كومبس رايت ۴۰/۱ به‌عنوان مثبت تلقي می‌شود.

موارد۱-۳ -۴به‌عنوان  تشخيص قطعي تلقي می‌شود.

 

تفسير نتايج آزمایش‌ها

تيتر رايت مساوي يا بيشتر از ۱/۸۰ يعني

  • بيماري حاد
  • بیماری مزمن
  • مثبت كاذب ناشی از واکنش متقاطع بین بروسلا و سایر ارگانیسم ها

تفکیک سه حالت فوق از آزمایش ۲ME استفاده می‌شود .

الف . تيتر مساوي و بیشتر از۱/۴۰ معرف بیماری فعال

ب .   تیتر کمتر از ۱/۴۰ معمولاً بیماری فعال نیست

 

تيتر رايت كمتر از ۱/۸۰

  • عدم وجود بيماري
  • احتمال وجود آنتی‌بادی بلوكان نياز به آزمايش كومبس رايت

تيتر كومبس رايت ۳ برابر بالاتر به‌عنوان بيماري فعال

و تيتر كومبس رايت با رقت كمتر از ۳ برابر رایت معمولاً بيماري فعال نيست.

  • در صورت عدم وجود كومبس رايت از دو آزمايش رايت متوالي به فاصله دو هفته استفاده می‌شود كه درافزايش ۴ برابر و بيشتر بيماري فعال است .

در مناطق روستايي به‌عنوان بيماري شغلي تصميم با پزشك

 

درمان

بزرگ‌سالان

۱-روزانه ۹۰۰ – ۶۰۰ میلی‌گرم ريفامپيسین دوز واحد يا منقسم۱۲-۸ ساعت به‌اضافه داكسي سيكلين۱۰۰ میلی‌گرم ۲ بار در روز براي حداقل ۸ هفته

۲ – داکسی سایکلین با همان مقدار یا تتراسيكلين( ۵۰۰ میلی‌گرم) هر۶ ساعت برای ۸ هفته به همراه جنتامايسين( ۳ – ۵ میلی‌گرم به ازاء هر کیلوگرم) روزانه عضلانی یا استرپتومایسین (۱ گرم عضلانی ) برای دو هفته

۳ – ريفامپيسین با همان مقدار به همراه كوتريموكسازول بالغین (۲۶ قرص در ۲ یا ۳ دوز منقسم) به مدت حداقل ۸ هفته

درمان اطفال

۱ – ريفامپيسین ۲۰-۱۰ میلی‌گرم به ازاء هر کیلوگرم وزن (درهرقطره ريفامپيسین اطفال ۵ میلی‌گرم ) صبح ناشتا به اضافه كوتريموكسازول ۸ میلی‌گرم تري متوپريم براي هر کیلوگرم وزن بدن منقسم در دو مقدار، صبح وعصربه مدت حداقل ۸ هفته

۲ – تركيب كوتريموكسازول به همراه جنتامايسين

درمان در زنان باردار

درمان شبيه افراد بزرگ‌سال و با تركيب كوتريموكسازول +ريفامپيسین است .

در ماه اول و آخر بارداری از ريفامپيسین به‌تنهایی تجویز می‌شود

درمان زنان شیرده

در ۴ هفته اول از تجویز کوتریموکسازول باید خودداری شود و در سایر ماه‌های شیردهی درمان‌های استاندارد بلامانع است .

توصیه‌ها

– درمان تك دارويي به‌جز ماه اول و آخر حاملگي توصيه   نمی‌شود.

– حداقل دوره درمان ۸ هفته

– ريفامپين باعث بی‌اثر شدن قرص‌های كنتراسپتيو می‌شود.

– نتيجه درمان : بررسي آزمايشگاهي به‌اضافه علائم باليني و خصوصاً  تيتر ۲ME در ميزان پاسخ به درمان تعیین‌کننده است.

 

وظایف و فعالیت‌های سطح شهرستان

هماهنگی بین بخشی

آموزش

  • آموزش کارکنان بهداشتی و دامپزشکی
  • آموزش جامعه

مراقبت بیماری

  • جمع‌آوری اطلاعات
  • فراهم کردن امکانات آزمایشات
  • تکمیل فرم اطلاعات اپیدمیولوژیک
  • تکمیل فرم پرتال مرکز مدیریت بیماری‌ها
  • اعلام موارد مبتلا و مکان‌های آلوده از طریق مرکز بهداشت به دامپزشکی
  • تهیه و تدوین برنامه عملیاتی

 

وظایف مراکز محیطی

  • نظارت و. اجرای برنامه مبارزه با تب مالت
  • آموزش مردم
  • نظارت بر کار بهورز
  • در صورت انتقال محلی باشد گزارش به مرکز بهداشت تا با هماهنگی دامپزشکی منبع عفونت شناسایی شود
  • درصورتی‌که مورد وارده است اعلام به مرکز بهداشت محل زندگی فرد بیمار
  • بررسی اپیدمیولوژیک بیماری در منطقه
  • گزارش ماهیانه موارد بیماری به مرکز بهداشت شهرستان

منبع سایت زندگی سالم

برچسب ها:
, , ,

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *