زندگی سالم > سلامتی > بیماری ها > مقاربتی > راه های پیشگیری از ویروس پاپیلومای انسانی ( HPV )
  • حمیدرضا رنجبر
    حمیدرضا رنجبر
  • 400 بازدید
سایز نوشته:
رنگ نوشته:

عفونت و بيماري پاپيلوما يكي از شايع‌ترين بيماريهاي قابل انتقال از راه آميزشي است. طبق آمارهاي جهاني در صورت عدم انجام واكسيناسيون˓ ۷۵% خانم‌هايي كه در سن باروري مي‌باشند تا قبل از پايان عمر حداقل ۱ بار دچار عفونت با پاپيلوما مي‌گردند. اگرچه استفاده از كاندوم براي پيشگيري از انتقال عفونت‌هاي آميزشي توصيه مي‌گردد ولي نقش كاندوم در پيشگيري از عفونت پاپيلوما فقط ۵۰% است. علت آن عدم پوشش نواحي اطراف آلت تناسلي در مردان و قابليت انتقال اين ويروس از طريق تماس و مالش پوست اطراف ناحيه تناسلي بين زن و مرد مي‌باشد. لذا بهترين راه پيشگيري از ابتلا به عفونت پاپيلوما و نيز جلوگيري از انتقال آن به سايرين˓ استفاده از واكسن است. همچنین واكسن HPV قادر به جلوگيري از بروز انواع سرطان ايجاد شده به دليل این ويروس در ۹۰% ميگردد.

دلايل استفاده از واكسن پاپيلوما:

  • پيشگيري از ايجاد سرطان گردنه رحم
  • پيشگيري از ايجاد زگيل‌هاي تناسلي
  • پيشگيري از بروز سرطان‌هاي مقعد˓ اندام تناسلي مردانه
  • پيشگيري از بروز سرطان‌هاي دهاني

زمان تزريق واكسن در كشورهاي غربي براي دختران ۹ تا ۱۱ سال و در پسران ۹ تا ۲۶ سال است.

طريقه تزريق واكسن: عضله دلتوئيد (بالاي بازو)

دفعات تزريق واكسن: صفر˓ ۲ ماه بعد˓ ۶ ماه بعد.(البته برخي پزشكان بصورت صفر˓ ۱ ماه و ۶ ماه بعد زمان تزريق آن را توصيه مي نمايند).

  • دريافت هر ۳ دوز اين واكسن الزامي است.
  • در صورت فراموشي يكي از ۳ دوز˓ مي‌توان بلافاصله دوز فراموش شده را تزريق نمود.

ميزان زمان اثر بخشي واكسن: حداقل بين ۵ تا ۱۰ سال پس از تزريق واكسن˓ بدن فرد نسبت به عفونت جديد HPV خصوصا با تيپ‌هاي واكسن مقاوم خواهد بود.

عوارض جانبي: واكسن پاپيلوما جز كم خطرترين و كم عارضه‌ترين واكسن‌ها است؛ و فافد اثرات جانبي حاد بوده و صرفا برخي بيماران دچار: سردرد˓ سرگيجه˓ تب˓ تهوع و درد محل واكسن مي‌گردند كه همگي گذرا و موقتي هستند.

درج سابقه: افرادي كه واكسن را دريافت مي‌نمايند (زن و مرد) و نيز والدين افرادي كه نظارت بر تزريق واكسن براي فرزندانشان دارند لازم است تاريخهاي تزريق را يادداشت نمايند تا در مراجعات بعدي در سالهاي آينده در اختيار پزشكان قرار گيرد.

مهم: توجه نماييد واكسن در افراد زير ممكن است بدون تاثير بوده و يا تاثيرگذاري كمتري داشته باشد:

۱- در صورت ابتلا به ژنوتيپي از ويروس پاپيلوما كه مشابه آن در واكسن موجود باشد˓ تزريق واكسن پس از ابتلا به عفونت فاقد تاثير خواهد بود (ليكن براي ساير ژنوتيپ‌ها موثر خواهد بود)

۲- افراد مبتلا به بيماري‌هاي نقص سيستم ايمني˓ چه به صورت مادرزادي و يا به صورت اكتسابي.

GARDASIL

در حال حاضر كامل‌ترين واكسن موجود در بازار به نام گارداسيل ۹ (Gardasil 9) مي‌باشد كه قادر به ايجاد ايمني عليه ۷ ژنوتيپ با ريسك بالا (۱۶˓ ۱۸˓ ۳۱˓ ۳۳˓ ۴۵˓ ۵۲˓ ۵۸) و ۲ تيپ با ريسك پايين (۶ و ۱۱) مي‌باشد. وجود ۲ تيپ با ريسك پايين براي جلوگيري از بروز زگيل در فرد مي‌باشد. لذا در صورتي كه فرد در ابتداي نوجواني و قبل از مبادرت به فعاليت جنسي واكسن را دريافت نمايد˓ احتمال ايجاد زگيل تناسلي بسيار پايين خواهد بود.

 

سوالات:

  • آيا قبل از تزريق واكسن نيازي به تست HPV و تعيين تيپ آن مي‌باشد؟

پاسخ: خير.

  • آيا زن و يا مردي كه واكسن HPV دريافت نموده‌اند مي‌توانند فعاليت‌هاي جنسي غيرمتعارف و بدون محافظت (مانند كاندوم) را انجام دهند؟

پاسخ: خير˓ چون واكسن تمام تيپاهي اين ويروس را پوشش نمي‌دهد˓ لذا با دريافت واكسن˓ عليه تيپ‌هاي موجود در بدن مصونيت ايجادايجاد مي‌گردد˓ ليكن فرد براي ابتلا به ديگر تيپ‌هايي كه در واكسن وجود ندارد مستعد ميباشد.

  • آيا نيازي به تكرار واكسن پس از ۵ تا ۱۰ سال مي‌باشد؟

پاسخ: شواهد نشان مي‌دهند كه حتي اگر پس از مدت زمان طولاني متعاقب تزريق واكسن˓ سطح آنتي بادي پايين يا غيرقابل تشخيص باشد˓ كماكان ايمني بر عليه پاپيلوما به‌دليل برقراري حافظه در سيستم ايمني پابرجاست و نيازي به تزريق يادآوري به هيچ وجه نمي‌باشد.

  • آيا پس از تزريق واكسن پاپيلوما نيازي به تعيين سطح آنتي بادي براي اطمينان از اثربخشي واكسن مي‌باشد؟

پاسخ: خير˓ نيازي نيست.

  • تكليف تيپ‌هايي از ويروس كه در واكسن قرار ندارند چيست؟ و آيا بيمار نسبت به آنها آسيب‌پذير است؟

پاسخ: مطالعات نشان داده كه واكسن به دليل واكنش متقاطع˓ قادر به ضعيف نمودن آن دسته از تيپ‌هايي است كه در واكسن وجود ندارند˓ لذا احتمال ايجاد ايمني در بيمار نسبت به تيپ‌هاي غير واكسن فراوان است.

  • آيا خانم‌هاي حامله مي‌توانند واكسن دريافت كنند؟

پاسخ: در حال حاضر اطلاعاتي براي مفيد بودن واكسن در زنان حامله و نيز اثرات سو آن در دست نيست و فعلا تزريق واكسن به زنان حامله توصيه نمي‌گردد.

  • آيا مردان هم بايد واكسن دريافت نمايند؟

پاسخ: به‌دليل احتمال فراوان ابتلا به عفونت پاپيلوما از زن به شوهر و نيز به نوبه آن اثرگذاري اين ويروس در سرطان‌هاي مقعدي و آلت تناسلي در مردان اين واكسن در مردان نيز توصيه مي‌گردد.

نکات مهم و قابل توجه

  • احتمال شيوع عفونت با HPV˓ خصوصا پس از اولين مقاربت افزايش مي‌يابد و اين مسئله در طول ۱۰ تا ۲۰ سال مي‌تواند در فرد (در صورت وجود ساير فاكتورهاي موثر) ايجاد سرطان نمايد. لذا بهتر است واكسن قبل از اولين تجربه جنسي دختر و يا پسر تزريق گردد.
  • واكسن HPV تا ۹۹% در پيشگيري از ايجاد زگيل‌هاي تناسلي موثر است و البته اين به شرطي است كه قبل و يا ابتداي نوجواني تزريق گردد.
  • خانم‌هايي كه تست پاپ‌اسمير آن‌ها غيرطبيعي است˓ آنهايي كه تست پاپيلوما مثبت دارند و بيماراني كه به زگيل تناسلي مبتلا شده‌اند مي‌توانند واكسن را دريافت نمايند.
  • واكسن فاقد اثر درماني براي عفونت ويروسي كه قبلا ايجاد شده˓ زگيل تناسلي و يا ضايعات سرطاني ایجاد شده مي‌باشد.
  • غربالگري منظم خانم‌هايي كه واكسن را دريافت نموده‌اند و يا ننموده‌اند تفاوتي ندارد.

در مجله ی اینترنتی زندگی سالم از ویروس پاپیلومای انسانی بیشتر بخوانید.

 

دکتر سید محمد جزایری

ویروس شناس و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران

 

 

 

بیشتر بخوانید:
برچسب ها:
, , , ,

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *