زندگی سالم > سلامتی > زنان > خونریزي غیر طبیعی رحمی
خون ریزی غیر طبیعی رحم
  • فاطمه قاضی
    فاطمه قاضی
  • 144 بازدید
سایز نوشته:
رنگ نوشته:

زنان در طول زندگی خود در دوره بلوغ به صورت ماهانه دچـار خونریزیـ از رحـم مـی شـوند . خونریزي ماهیانه اغلب از سن ۱۲ سالگی و در نیمه هاي فرایند بلوغ آغاز شده و تا سـن ۴۵ سـالگی ادامـه مـی یابد و نشانهاي از سلامت دستگاه تناسلی زنانه می باشد .چنانچه خونریزي از رحم در زمانی غیر از زمـان مـورد انتظار وقوع عادت ماهیانه یا با حجم و طول مدت غیـر طبیعـی صـورت پـذیرد ، بـه آن “خـونریزي غیـر طبیعـی رحمی ” اطلاق شده و شامل موارد زیر می باشد

  • منوراژي (هیپرمنوره) : خونریزي بیشتر از ۸۰cc در یک چرخه قاعدگی
  • هیپومنوره: خونریزي غیرمعمول خفیف( کم حجم)
  • متروراژي: خونریزي در بین قاعدگی( عموماٌ در حجم کم رخ داده واز سوي بیمـاران تحـت عنـوان لکـه بینی از آن یاد می شود . اما در برخی موارد نیز حجم و طول مدت خونریزي می تواند مطـابق یـا بـیش از یک دوره قاعدگی باشد .)
  • پلیمنوره: ها فاصله بین قاعدگی کمتر از ۲۱ روز
  • یال گومنوره: فاصله دو دوره قاعدگی بیشتر از ۳۵ روز

علل خونریزي غیر طبیعی رحمی

اغلب زنان در دوره هایی از زندگی خود نا منظمی در سیکل هاي قاعدگی را تجربه می کنند کـه مـی توانـد ناشی از اسـترس ، فعالیـت بـدنی شـدید و نـامنظم ، اسـتفاده از داروهـاي جدیـد ( ماننـد آسـپرین ، وارفـارین و داروهاي گیاهی ،..) رژیم درمانی و کاهش وزن شدید ، استفاده از گوشت و محصـولات پـروتئین حیـوانی کـه حاوي هورمون رشد به میزان نامعمول باشد و …باشد . همچنین اولین دوره هاي قاعدگی و اخرین دوره ها ي آن نیز اغلب نامرتب بوده و شامل تعریف خونریزي غیر طبیعی میشود ، امـا در ایـن مـوارد مشـکل جـدي و قابـل پیگیري وجود نخواهد داشت . لیکن چنانچه این نامنظمی وخونریزي ها به صورت مکرر رخ داده  )

دوره متوالی و پشت سر هـم در یـک سال ) و یا شدت و طول مدت آن براي بیمار آزاردهنده باشد، نیازمند بررسی و مراجعه به پزشک می باشد .در حقیقت خونریزي غیر طبیعی رحمی یک علامت بوده ونشانه اي از وجود یک اختلال در سیسـتم هورمـونی یا دستگاه تناسلی زنانه می باشد . عموماٌ هـر کـدام از الگوهـاي خـونریزي غیـر طبیعـی رحمـی در یکسـري از

بیماریهاي زنان دیده می شود به شکلی که منوراژي، متروراژي، پلیمنوره در عدم تخمکگذاري ، سرطان رحم ، سرطان دهانه رحم ، توده هاي رحمی ،پولیپ رحمی ، اختلالات انعقادي ، اختلالات هورمونی و عوارض حاملگی دیده میشود.

هیپومنوره در تحلیل بافت رحم، مصرف قرصهاي ضدبارداري، هورموندرمانی در زمان یائسـگی، چسـبندگی رحم، صدمات داخل رحمی، انسداد خروجی رحم مثل تنگی دهانه رحـم، نقـایص مـادرزادي، بـی اشـتهایی یـا ورزش سنگین دیده میشود.

الیگومنوره در حاملگی و اختلالات متعدد هورمونی نظیر اختلال غده هیپوفیز( غده اي درون ریز در مغـز کـه مسئول ترشح هورمونهاي کنترل کننده سایر غدد نظیر تیروئید و غدد جنسی می باشد .)، تیروئید ، آدرنال( غـده اي در بالاي کلیه که مسئول ترشح هورمونهاي متعددي نظیر هورمونهاي جنسی می باشـد ،) تخمـدان و ….دیـده  میشود

تشخیص/ ارزیابی :

شرح حال و معاینه ، تست بارداري ( آزمایش HCG ) جهت رد حاملگی.

شرح حال باید شامل بررسی زمان و مقدار خونریزي باشد. سابقه خـانوادگی اخـتلالات خـونریزي دهنـده، علل خونریزي ناشی از سرویکس (دهانه رحم) یا واژن رد شود. عموماٌ در صورتی که شدت خونریزي زیاد نباشـد معاینـه واژن و رحـم و بررسـی دهانـه رحـم از نظـروجـود عفونتهـاي دسـتگاه تناسـلی ، اخـتلالات ساختمانی دستگاه تناسلی زنانه ، وجود زخم و یا بررسـی سـایز رحـم و وجـود یـا عـدم وجـود تـوده و … صورت می گیرد.

آزمایشات هورمونی و پاپاسمیر (نمونه گیري از دهانه رحم )

آزمایشــات هورمــونی شــامل پــرولاکتین ( هورمــون شــیردهی و ) هورمونهــاي جنســی( LH, FSH ( و هورمونهاي تیروئید (TSH است و نمونه گیري از دهانه رحم جهت رد سرطان دهانه رحم انجام می شود

سونوگرافی جهت ارزیابی پولیپ و فیبروم درخواسـت شـده و گـاهی انجـام رادیـو گرافی از رحـم و لولـه رحمی جهت ارزیابی نقایص داخل رحمی، بررسی وضعیت آ یـو دي ( در صـورت وجـود سـابقه آیـو دي گذاري) و …صورت می گیرد

در صورت لزوم کورتاژ تشخیصیC&D  جهت نمونه برداري از بافت رحم و بیوپسی رحم (خصوصاً در سن بالاي ۳۵ سال) جهت غربالگري سرطان رحم .

هیسترسکوپی در گام آخر جهت مشاهده مستقیم حفره رحـم انجـام مـی گـرد ( د هیستروسـکوپی روشـی تشخیصی است که طی آن لوله اي باریک و کوچک که دوربین کوچکی در سر آن تعبیه شده ، از طریـق واژن وارد رحم می شود و به این ترتیب داخل آنرا با تصاویر ارسالی از دوربین ،بر روي مانیتور مشاهده می کنند ).

تشخیص در مورد اینکه کدامیک از اقدامات فوق وبا چه ترتیبی براي بیمار انجام شود ، به عوامل متعددي نظیـر سن بیمار ، بیماریهاي همراه ،الگوي خونریزي و …. بستگی دارد . ه عنوان مثال خونریزي غیر طبیعی رحمی در سنین بالاي ۴۵ سال پس از رد بارداري انجام کورتاژ تشخیصی می تواند اولین اقدام تشخیصی مورد نیاز باشد

درمان:

در اکثر موارد درمان طبی براي بیماران مؤثر واقع می شـود . چنانچـه در بررسـی هـاي صـورت گرفتـه اخـتلال خاصی یافت شود نظیرعفونت دستگاه تناسلی ، ترشح بیش از حد هورمون شیر دهـی (پـرولاکتین )، اخـتلالات غده تیروئید و …، می بایست حتماٌ بیماري زمینه اي را درمان نمود .اما اغلب موارد علت خاصی براي خونریزي غیر طبیعی یافت نمی شود و بیمار تحت درمان دارویی معمول ذیل قرار می گیرد :

  • درمان طبی شامل داروهاي غیر هورمونی ، داروهاي هورمونی استروژن ، پروژسترون ، قرصهاي ترکیبیOCP ودر مواردي که خونریزي شدید رخ می دهد ،انتقال خون تازه است .
  • داروهاي غیر هورمونی : این داروها بعنوان داروهاي خط اول مصرف میشوند ولی بایـد توجـه داشـت کـه فقط براي یک دوره کوتاه مورد مصرف قرار گیرند . مثل مفنامیک اسید ترانکسامیک اسید .
  • مفنامیک اسید : این دارو نباید بیشتر از یک هفته مصرف شود (خطـر ابـتلا بـه بیمـاري کلیـوي ) و در صورت بروز استفراغ و مدفوع سیاه و دیگر علایـم خـونریزي ، دارو بایـد قطـع گـردد . ایـن دارو بایـد بهمراه غذا یا شیر مصرف شـود ( هـر ۸ سـاعت ۲ عـدد ) و فـرد ۱۵ تـا ۳۰ دقیقـه پـس از مصـرف دارو نخوابد .
  • ترانکسامیک اسید : مصرف این دارو همراه اسـتروژن احتمـال تشـکیل لختـه را بـالا میبـرد . عـوارض جانبی آن تهوع ، استفراغ ، گیجی ، کاهش فشار خون و اختلال در بینایی است . انجام معاینات پزشکی در مصرف طولانی مدت آن توصیه میشود .

از دیگر داروهاي غیر هورمونی میتوان به ویتامین K ، کپسول هماتینیک و کلسیم اشاره کرد .

  • داروهاي هورمونی : این داروها عبارتند از استروژن ، پروژسترون و قـرص هـاي ترکیبـی کـه بعنـوان ضـد بارداري یا contraceptives معروفند
  • ضد بارداري :ها درمان اولیه مؤثري در جهت عدم تخمکگذاري ، منوراژي ، متروراژي و پلـی منـوره  میباشد .
  • شایعترین عوارض: سردرد، سرگیجه، تهوع، بینظمی در خونریزي قاعدگی .
  • مهمترین عوارض: ایجاد لخته در ریه، ایست قلبی عروقی، تومور کبدي، التهاب پانکراس، سـکته قلبـی، خونریزي مغزي، افزایش فشار خون، بیماریهاي صفراوي.
  • سایر عوارض: افسردگی، میگرن، دوبینی، استفراغ، نفخ و اسهال و یبوست، بیاشتهایی و افزایش اشـتها، افزایش وزن، ترشحات غیرعادي واژن، آکنه، بزرگ شدن پستانها، بثورات پوستی.

توجه !

  1.  سطح سرمی چربی فشار خون ، وزن بدن و عملکرد کبد در زمان استفاده( بویژه در استفاده طولانی مدت )باید چک شود .
  2. قبل از درمان، از باردار نبودن مطمئن شوید.
  3. در صورت مشاهده علائم زیر با پزشک تماس بگیرید: سفت شدن پا ، درد پا یا باسن ، احسـاس درد یـا فشـار در قفسه سینه ، تنگی نفس ، سردرد شدید ا ، ختلال بینایی ، ترشح یا خونریزي غیرعادي واژن ، احسـاس وجـود توده در پستان ، درد شدید شکم .
  4. پاپ اسمیر تست
  5. استعمال دخانیات، خطر بروز عوارض جانبی این قرصها را افزایش میدهد.

*پروژسترون :پروژسترون در مواردي که استروژن منـ ع مصـرف دارد (مثـل هیپـرپلازي رحـم ) تجـویز  میشود. عارضه شایع ندارد اما مهمترین عارضه آن آمبولی ریه، آمبولی در اندامها و ایست قلبی عروقی است .از عوارض دیگر: سرگیجه، میگرن، افسردگی، افـزایش فشـار خـون، تهـوع و اسـتفراغ، ترشـحات غیر طبیعـی و عفونت واژن، بزرگ شدن و نرمی پستانها، ترشح از پستان، کاهش میل جنسی، پرمویی و جوش صورت…

توجه !

  1. تزریق عضلانی این دارو عمیق بوده و باید محل تزریق مالش داده شود .
  2. در حین مصرف پروژسترون ، بیماران با سابقه افسردگی می بایست مورد مراقبت قرار گیرند.چـرا کـه تـأثیر متغیري بر بیماري آنان داشته و می تواند به تشدید بیمار ي آنان منجر شود .
  3.  در صورت بروز اختلال بینایی، دوبینی و میگرن قطع مصرف دارو ضروري است
  4. از انجام فعالیتهاي حساس و خطرناك در صورت سرگیجه پرهیز شود .
  5. معاینه مرتب پستانها به بیماران آموزش داده شود.هیستروسکوپی جهت برداشت فیبرو م ها ها یا پولیپ مورد استفاده قرار می گیرد

لیزر یا کوتر اغلب در مواردي که زخم و عفونت مزمن دهانه رحم عامل خـونریزي غیـر طبیعـی باشـد ، انجام می شود .

کورتاژ تشخیصیC&Dدر موارد اختلال عملکردي خونریزيدهنده اولیه جنبه تشخیص و درمـان دارد گاه با کورتاژ و تراشیدن سطح داخلی رحم ( اندومتر ) مشکل بیمار به طـور کامـل حـل شـده و خـونریزي قطع می شود .

جراحی در نهایت اگر سایر درمانها مؤثر نباشد جراحی و برداشـت رحـم (هیسـتر کتـومی ) درمـان قطعـی خواهد بود .

توجه کنید که انتخاب نوع درمان براي بیمار تنها به عهده پزشک بوده و خود درمانی در این زمینه می تواند خطرات جدي براي بیمار در برداشته باشد .

پیش آگهی و عوارض

جوانان پیشآگهی خوبی دارند

در خونریزي هاي مکرر ، شدید و کنتر ل نشده کم خونی فقر آهن شایع می باشد که علاوه بر درمان علـت خونریز ،ي می بایست از این نظر نیز بیمار را درمان نمود .

بیمارانی که قرص ضدبارداري مصرف میکنند به ندرت دچار حملات مکرر میشوند.

اگر خونریزي به بیماري زمینه اي مرتبط است( نظیر اختلالات انعقادي ) پیشآگهـی بـه بیمـاري زمینـه اي وابسته است. با تصحیح علت زمینهاي مثل درمان هورمونی اختلالات تیروئید بهترین پیشآگهی را دارد .

درمان موفق اختلالات تخمدانی بستگی به مقدار کاهش وزن دارد.


منابع :

بیماريهاي زنان، تألیف: Freund- Ricciotti- Carr ،ترجمه: دکتر سامان محقق منتظري.

اصول کاربردي داروهاي زنان، تألیف: دکتر حجتاله اکبرزاده پاشا دستنامه جامع داروهاي رسمی ایران ۱۳۸۷ )دکتر سعید حاجی رحـیم خـان ، دکتـر خسـرو گرجـی ، دکتـر شروینه مهرگان ، دکتر نگار مرتضوي و دکتر اکبر شفیعی ) ، برگرفته از درسنامه ایـران فارمـا، دکتـر سـعید

شهراز و دکتر طاهره غازیانی.

Williams’s obstetrics. cunnigham , 2005

Danforth’s obstetrics & gynecology , 2003

Novak’s gynecology , 2002


 

برچسب ها:
, , ,

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *