زندگی سالم > سلامتی > سلامت جنسی؛ پنجره ای به سوی زندگی پایدار
  • حمیدرضا رنجبر
    حمیدرضا رنجبر
  • 186 بازدید
سایز نوشته:
رنگ نوشته:

قرآن مجید هدف از ازدواج را آرامش، صفا، صمیمت و رحمت می داند و توجه به این اهداف یکی از مهمترین مسائل زندگی بشر است که امروز در مجله اینترنتی زندگی سالم به آن می پردازیم.

سلامت جنسی چیست؟

در متون علمی نیز ارتباطات جنسی، اساس سلامت روان بیان شده اند و از نظر روانی یک رابطه جنسی سالم با احساس آرامش، صمیمیت و افزایش اعتماد به نفس مرتبط دانسته شده است.

سلامت جنسی، ارضاي رضایت بخش و درست نیازهاي جنسی یک زن یا یک مرد از طریق امکان برقراري یک رابطه سالم و تعریف شده، با فردي از جنس مخالف، می باشد.

سلامت جنسی باید متناسب با ارزش هاي انسانی عادلانه و ارزش هاي فرهنگی، دینی و عرفی جامعه باشد.

در واقع وقتی مبحث سلامت جنسی مطرح می شود باید هم کودکان، نوجوانان، جوانان، افراد گروه هاي سنی دیگر، جنس مرد و هم جنس زن را در نظر گرفت.

پایه سلامت جنسی افراد از دوران کودکی شکل می گیرد.

هرچه کودك از امنیت روحی روانی بیشتري برخوردار باشد و در مقابل آسیب ها و سوء استفاده هاي جنسی محافظت شود، در بزرگسالی از سلامت جنسی بیشتري برخوردار خواهد بود.

در بیشتر خانواده های ایرانی به علت تعارض بروز رفتارهاي جنسی کودك با ارزش هاي سنتی خانواده، فرهنگ اغماض و سکوت در مدیریت رفتارهاي کودکان به هنجار
تبدیل شده است و بیشتر خانواده ها در پذیرش آموزش جنسی براي کودکان خود دچار مشکل هستند.

آموزش جنسی به معناي ارایه دانش و مهارت هاي لازم براي دریافت تصمیمات آگاهانه، مسئولانه و سالم در خصوص مسایل جنسی است.

 

ابعاد سلامت جنسی

در یک زن و مرد بالغ، سلامت جنسی به طور عمده به امکان برقراري یک رابطه جنسی سالم و رضایت بخش اطلاق می شود.

براي اینکه زنان و مردان بالغ بتوانند یک رابطه جنسی سالم را تجربه کنند باید از حداقل داده ها و آگاهی هاي لازم در مورد شخصیت و دنیاي زن و مرد، ارگان هاي جنسی یکدیگر و همچنین در مورد بیماري هاي جنسی و نحوه انتقال آنها برخوردار باشند.

هر رابطه جنسی یک جزء روانی نیز دارد که به انجام و رضایت از رابطه جنسی و در نتیجه به تامین سلامت جنسی کمک می کند.

اگر رابطه یک زن و مرد از نظر اجتماع صحیح باشد، یعنی یک ارتباط تعریف شده و پذیرفته شده اجتماعی باشد و همچنین اگر براي برقراري رابطه جنسی یک مشکل جسمی و یا روانی وجود نداشته باشد، یعنی آمادگی جسمی و روانی براي برقراري رابطه جنسی وجود داشته باشد، آن وقت بین آنها رابطه جنسی اي شکل می گیرد که سالم و آرامش بخش است و موجب سلامت جنسی آنها می شود.

آرامش در هر دو زوج شود نشانه برخورداري از سلامت جنسی است.

 

نقش آمادگی جسمی در سلامت جنسی

منظور از آمادگی جسمانی، داشتن سلامت جسمی هم از نظر ارگان هاي تناسلی و هم سلامت نسبی سایر اعضا است.

اگر افراد از لحاظ جسمی سالم نباشند تمایلی به برقراري رابطه جنسی نخواهند داشت.

 

نقش آمادگی روانی در سلامت جنسی

منظور از آمادگی روانی نیز وجود علاقه و تمایل براي برقراري رابطه جنسی و محق دانستن خود و شریک جنسی خود براي لذت بردن از این رابطه است که تا حدود زیادي به آموخته هاي فرهنگی بستگی دارد. موضوع آمادگی روانی در زنان حائز اهمیت ویژه است.

زنان افسرده، مضطرب و زنان داراي بیماري روحی، در ایجاد روابط زناشویی صحیح، دچار اختلالات عمده اي هستند.

 

عوامل موثر بر سلامت جنسی

موقعیت اجتماعی زن نیز نقش مهمی در عملکرد جنسی وي بازي می کند و مطالبی را که زن درباره عشق، مسایل جنسی و رابطه جنسی در خانواده و مذهب و فرهنگش آموخته، اغلب محدوده درجه خشنودي قابل قبول از روابط جنسی را براي او تعیین می کند.

 

فرهنگ

محدودیت هاي خاص فرهنگی از یک سو و راه هاي اطلاع رسانی نه چندان مناسب از سوي دیگر، موجب انتقال ناقص یا حتی نادرست بسیاري از موضوعات مربوط به مسایل جنسی و ایجاد باورهاي غلط بین مردم می شود.

باورهایی همچون اینکه زن ها باید منتظر باشند تا مردها رابطه جنسی را شروع کنند و اگر زنی آغاز کننده رابطه باشد حیثیت و عفت اخلاقی خود را حفظ نکرده است و خیلی از باورهاي دیگر که اساساً نادرست هستند.

رابطه جنسی فقط برقراري یک رابطه فیزیکی نیست و برقراري یک رابطه صرفا عاطفی یا کلامی نیز می تواند یک رابطه جنسی باشد.

این موضوع به پیچیدگی روابط جنسی اشاره دارد و به این ترتیب می تواند به جزء روانی سلامت جنسی مرتبط بوده و یا می تواند مطرح کننده جزء مستقل دیگري از رابطه و سلامت جنسی باشد (جزء عاطفی).

 

مسائل اقتصادی

مسایل اقتصادي نیز بر سلامت جنسی تاثیر دارد و یکی از اجزاي سلامت جنسی توسط شرایط اقتصادي شکل می گیرد.

این جزء نیز می تواند مانند جزء سلامت جسمی، یکی از شرایط زمینه ساز تشکیل جزء روانی رابطه جنسی باشد زیرا بر تمایل براي برقراري رابطه جنسی تاثیر منفی می گذارد.

هرچه افراد بیشتر براي امرار معاش یا تامین هزینه هاي زندگی زمان بیشتري صرف کنند زمان و انرژي کمتري براي همسر خود خواهند داشت و در نتیجه میزان تمایل آنها به برقراري رابطه جنسی کمتر شده و در سلامت جنسی آنها اختلال ایجاد می شود.

جامعه

یکی دیگر از اجزاي سلامت جنسی جزء اجتماعی آن است و همان طور که گفته شد جزء اجتماعی سلامت جنسی براساس عرف ها و هنجارهاي پذیرفته شده جامعه تعریف می شود.

در حال حاضر براساس این عرف ها مردان در روابط جنسی آزادتر هستند و این باعث می شود عده اي از مردان به دام روابط جنسی متعدد بیفتند که ممکن است زمینه ساز ابتلاي آنها به بیماري هاي جنسی باشد.

از طرف دیگر همین عرف ها موجب می شوند عده اي از مردان و همچنین دختران مجردي که نمی خواهند به روابط خارج از ازدواج تن بدهند، در حصار تنهایی خود تن به ریاضت بسپارند و یا به روابط نادرستی مانند خودارضایی روي بیاورند که همه این حالت ها، خارج از محدوده سلامت جنسی است.

عرف هاي اجتماعی با آزادي دادن به روابط جنسی یک جنس و از طرف دیگر با در قید و بند در آوردن روابط جنسی جنس دیگر می توانند زمینه ساز اختلالات جنسی در هر دو جنس باشند.

در ایران هنجارهاي مرتبط با مسایل جنسی متأثر از قوانین اسلامی، شریعت و رسومات فرهنگی است.

اگرچه غرایز جنسی طبیعی و مطلوب است، اما فقط در چهارچوب ازدواج مرتفع می شوند و در برقراري ارتباط جنسی پیش از ازدواج در فرهنگ ایرانی و دین اسلام ممنوعیت وجود دارد.

این باعث شده در جامعه جوانی مانند ایران که فاصله بین بلوغ و ازدواج روز به روز بیشتر می شود روابط جنسی خارج از زوجیت هاي شرعی در نوجوانان و جوانان ایرانی افزایش یابد.

 

بتول حسین رشیدي و همکاران

مجله دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، خرداد ۱۳۹۴ ، دوره ۷۳ ، شماره ۳. ۲۱۰ تا ۲۲۰

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *