زندگی سالم > سلامتی > سیاه زخم ، علائم و راهکارهای پیشگیری و درمان آن
سیاه زخم
سایز نوشته:
رنگ نوشته:

تعریف سیاه‌زخم  :

  • سیاه‌زخم بيماري عفوني حيوانات است.
  • ازجمله بیماری‌های مشترك انسان و دام به شمار ميايد.
  • انسان به‌طور اتفاقي در اثر تماس با دام يا فراورده‌های دامي آلوده بدان مبتلا می‌شود.
  • پوستول بدخيم -شاربن-تب طحالي-بيماري پشم ريسان

اهميت بهداشتي:

  • سیاه‌زخم باعث بروز مرگ‌ومیر فراوان در دام‌ها
  • باعث وابستگي اقتصادي و سياسي
  • موجب افزايش مرگ‌ومیر در انسان
  • بيوتروريسم

 

باسیلوس آنتراسیس

عامل اتيولوژيك:                          

  • باسيلوس انتراسيس(باسيل شاربن) هوازي –گرم مثبت- میله‌ای شكل ( رويشي Vegetative واسپور)
  • اسپور باكتري سالها(تا۲۰ سال)در خاک و فراورده‌های دامي زنده می‌ماند.
  • اسپور عامل مهم در انتشار بيماري است.

ساختمان انتي ژنيك :

  • انتي ژن كپسول
  • انتي ژن سوماتيك
  • توكسين سياه زخم: سه بخش حساس به حرارت دارد
  • ۱-انتي ژن محافظت‌کننده(PA )
  • ۲-فاكتور كشنده(LF )
  • ۳-فاكتور تورم‌زا(EF )

اپيدميولوژي:

  • شاربن بيماري مخصوص حيوانات به ويژه دام‌ها
  • انسان ميزبان اتفاقي است
  • سیاه‌زخم انتشار جهاني دارد.تنها نحوه و میزان انتقال ان دركشورهاي مختلف متفاوت است.
  • مناطق اندميك: اسياوخاورميانه-اسياي صغير-جنوب اروپاوشمال افريقا
  • در امريكا ۸۰ درصد در رابطه با صنعت بقيه در رابطه با كشاورزي است.

 

مخزن:

  • مخزن نهايي باسيل سیاه‌زخم خاك است.
  • عواملي نظير PH حدود ۶و شرایط محيطي اوايل بهار در تكثير باسيل دخالت دارند.
  • هرگاه شرايط مناسب باشد باسيل سیاه‌زخم تا چندين سال در خاك می‌تواند زنده بماندوتكثيريابد.

 

راههاي انتقال سیاه‌زخم:

  • تماس مستقيم با حيوانات آلوده
  • تماس با پشم-مو-پوست-استخوان و سایر فراورده‌های آلوده

 

  • استنشاق افشانه‌های آلوده(بيو تروريسم)
  • خوردن گوشت و شير و ساير مواد آلوده به باسيل شاربن
  • دريك همه‌گیری در ژاپن در سال ۱۹۶۴ از ۳۵۶ مورد گزارش‌شده ۱۰۲ نفر مشكوك به نوع گوارشي بودند
  • گاهي تلقيح اسپور در پوست توسط گزش حشره آلوده و یا از طريق كيسه حمام و يا سفيداب صورت می‌گیرد
  • انتقال انسان به انسان از طريق نوعي برس تهیه‌شده از نخل

 

سیاه زخم

اشكال باليني سیاه‌زخم:

  • پوستي
  • گوارشي
  • ريوي
  • مننژيت

نشانه‌های باليني شاربن پوستي    :

  • شایع‌ترین چهره باليني اين بيماري است.
  • دوره نهفتگي ۳تا۱۰روز
  • در محل ورود باسيل يك پاپول كوچك با خارش كم
  • بعد از ۲۴تا۴۸ ساعت به وزيكول با هاله قرمزرنگ
  • ادم بدون گوده گذار
  • زخم بدون درد و بدون خارش
  • بعد از چند روز ناحيه خونريزي دهنده سیاه‌رنگ در بخش مركزي وزيكول
  • با تخليه مايع وزيكول زخم فرورفته با حدود مشخص و اسكار سیاه‌رنگ در وسط آن
  • بعد از ۱تا۳ هفته اسكار سیاه‌رنگ جدا می‌شود.
  • شاربن پوستي جوشگاه مختصري باقي خواهد گذاشت.
  • ادم بدخيم(ادم مالين)با تشكيل بول-ادم منتشر-تب شديد وتوكسمي

سیاه‌زخم گوارشي:

  • دوره نهفتگي ۱تا۷ روز.
  • شاربن گوارشي به اشكال دهاني حلقي و شکمی.

 

  • در گرفتاري دهاني حلقي :تب-تورم دردناك غدد لنفاوي گردن-ضايعات قاعده زبان همراه با ديسفاژي و گاهي ديسترس تنفسي
  • در گرفتاری روده‌ای:تب-درد شكم-تهوع و استفراغ خوني(هماتمز)-اسهال خوني –سپتسمي واسيت خوني پيشرونده
  • معمولاً بعد از مصرف گوشت آلوده خام يا با پخت ناكافي

 

شاربن ريوي  Wool Sorters                Disease

  • دوره نهفتگي ۱تا۳ روز
  • يك دوره مقدماتي شبيه عفونت ويروسي دستگاه تنفسي
  • افزايش تب-تنگي نفس-stridor -هيپوكسي و کاهش فشارخون و مرگ در ظرف ۲۴ ساعت
  • درگرافي قفسه صدري عريض شدن مدياستن به علت مدياستينيت هموراژيك

 

مننژيت شاربني:

  • اين شكل سیاه‌زخم نادرترين نوع بيماري در انسان است.
  • ميكروب از راه خون در جريان سپتسمي يا از راه اتموييد دراثر دست‌کاری زخم بيني به مننژ می‌رسد

 

تشخيص باليني:

 

درشاربن پوستي وجود اسكار سیاه‌رنگ مركزي با حلقه‌ای از وزيكول در اطراف آن و ادم بدون گوده گذار و بدون درد و خارش و فقدان چرك مويد تشخيص است

تشخيص آزمایشگاهی:

رنگ‌آمیزی گرم و کشت ازترشحات وزيكول ها

Boxcar-shaped Bacilli in Gram Stain

  • ميزان مرگ ناشي از سیاه‌زخم استنشاقي در حدود ۱۰۰-۸۶ درصد (با درمان‌هاي جديد از اين رقم كاسته شده است).
  • نوع پوستي درمان شده با كمتر از ۵% مرگ و نوع درمان‌نشده با ۲۰% مرگ مواجه مي‌گردد.
  • نوع گوارشي در ۱۰۰% موارد كشنده واقع مي‌شود.

درمان و پيشگيري دارويي:

  • داروي انتخابي پنی‌سیلینG كريستال ۴ ميليون هر۴تا۶ ساعت براي ۷تا۱۰ روز به‌صورت وريدي
  • استرپتومايسين يا جنتامايسين در بعضي موارد
  • سيپروفلوكسازين ۴۰۰ میلی‌گرم هر۸ تا۱۲ ساعت به‌صورت وريدي
  • داكسي سيكلين ۲۰۰ میلی‌گرم ابتدا ،سپس ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۸ تا۱۲ ساعت به‌صورت وريدي

پيشگيري از شاربن در مواقع Outbreak&Biologic Warfare

  • سيپروفلوكسازين ۵۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز
  • داكسي سيلين ۱۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز
  • طول مدت پيشگيري ۶ هفته در افراد غیر ایمن
  • ۲هفته بعد از سومين دوز واكسن

 

  • درمان با آنتی‌بیوتیک علائم سيستميك را کاهش می‌دهد
  • مانع از ایجاد اسكارنمي شود
  • درمان موضعي مؤثر نيست
  • دست‌کاری زخم شاربني كنترانديكه است.
  • درواقع ادم شديد و وسيع و مننژيت شاربني ازكورتيكواستروييدها می‌توان استفاده نمود.
  • جداسازي تماسي در مورد شاربن پوستي بايد انجام شود.
  • انتقال انسان به انسان ثابت نشده است.در (شاربن ريوي)

ايمونيزاسيون:

  • دو نوع واكسن موجوداست.
  • ۱-زنده ضعيف شده ۲- کشته‌شده
  • اثربخشی واكسن۵/۹۲ %است

۵/۰ ميلي زير جلدي در هفته‌های ۰و۲و۴ و دوباره در ماه‌های ۶و۱۲و۱۸ و سالي يك يادآور

منبع : سایت زندگی سالم

برچسب ها:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *